Goede dagen, slechte dagen

Altijd twee stappen vooruit, soms één stap terug

Herstellen van schizofrenie is nooit gemakkelijk. Net wanneer je denkt dat je er bijna bent, doet zich een nieuwe tegenslag voor. Dit kan zeer demotiverend zijn. Leren omgaan met teleurstellingen maakt echter deel uit van het hele proces.

Vaak is het moeilijk om te gaan met problemen die op je pad komen. Je kunt erdoor overstuur raken en moeite hebben om helder en rustig te denken. Eén manier om dit te vermijden is om een dagboek bij te houden van alle problemen waar je tegenaan loopt. Je kunt hier dan op terugkomen wanneer je je sterker voelt en beter in staat bent om een oplossing te bedenken. Gebruik je dagboek voor de bijeenkomsten met de medische deskundige. Je kunt het samen bekijken en proberen tot oplossingen te komen.

Zelfvertrouwen terugwinnen
Wanneer je begint te herstellen, kun je je af en toe toch nog neerslachtig voelen en gebrek aan zelfvertrouwen hebben. Wellicht voel je je verlegen en ga je niet zo gemakkelijk met andere mensen om als voorheen. Het zal niet altijd eenvoudig zijn, maar door nieuwe sociale relaties op te bouwen, zet je een belangrijke stap op weg naar herstel.

De volgende dingen kunnen je daarbij helpen:

• Maak een lijst van dingen die je graag doet met andere mensen en probeer deze activiteiten langzaam weer in je leven te integreren.
• Maak een lijst van dingen die je goed vindt aan jezelf en die anderen goed vinden aan jezelf, bijvoorbeeld je gevoel voor humor, ruimhartigheid, je artistieke vaardigheden of kennis van computers.
• Probeer, terwijl je je zelfvertrouwen steeds verder vergroot, langzaam maar zeker meer contact te maken met mensen om wie je geeft en die je vertrouwt.

Door actief te blijven en met anderen om te blijven gaan, neemt je zelfvertrouwen toe.

Het belang van lichamelijke gezondheid
Wanneer je lijdt aan een geestesziekte zoals schizofrenie, is het soms gemakkelijk je lichamelijke gezondheid te verwaarlozen. Ongezonde gewoonten kunnen ervoor zorgen dat je je niet in vorm en lichamelijk onwel voelt. Dit kan je geestelijke gezondheid weer beïnvloeden en leiden tot een neerwaartse spiraal van geestelijke en lichamelijke achteruitgang.

Je arts kan advies geven over een gezondere levensstijl. Hieronder volgen enkele algemene tips:

• Probeer je bezoek aan de arts niet uit te stellen als je je niet lekker voelt.
• Ga minder roken of stop er helemaal mee.
• Gebruik alcohol met mate.
• Probeer bij overgewicht gedurende een langere periode regelmatig en constant kleine hoeveelheden gewicht kwijt te raken.
• Beweeg meer. Als je een hekel aan lichaamsbeweging hebt, ga dan na waarom. Als de reden is dat je je er eenzaam bij voelt, ga dan naar een sportschool. Als je je niet op je gemak voelt in gezelschap van anderen, ga dan alleen iets doen, zoals wandelen, hardlopen of zwemmen op rustige uren in het zwembad.
• Probeer om geen gebak, zoutjes of koekjes te eten.
• Eet tweemaal per week vis, waarvan één portie olierijke vis (makreel, sardientjes of haring).
• Gebruik minder boter, margarine en andere smeerbare producten, of kies vetarme alternatieven.
• Eet voldoende fruit en groenten. Stoom de groenten in plaats van ze te koken.
• Drink magere of halfvolle melk.
• Ongeveer eenderde van je maaltijd zou moeten te bestaan uit pasta, rijst of aardappels.
• Voeg zo min mogelijk zout toe aan je maaltijden.
• Drink voldoende – probeer elke dag acht tot tien glazen water, vruchtensap of halfvolle melk te drinken.

Persoonlijke relaties
De meeste mensen hebben moeite met relaties, zelfs als ze zich goed voelen. Wanneer je lijdt aan een geestesziekte, kan de omgang met bijna iedereen soms een onmogelijke opgave lijken. Voor relatieproblemen bestaan geen eenvoudige oplossingen. Er bestaat echter wel een aantal praktische stappen om alles wat gemakkelijker te maken.

• Probeer je niet druk te maken – door schizofrenie kun je overgevoelig raken voor wat mensen zeggen of doen. Verspil je tijd niet door je af te vragen of iemand je niet meer aardig vindt of waarom deze persoon je niet meer teruggebeld heeft.
• Praat met je partner – als je een partner hebt, zal deze waarschijnlijk ongerust zijn over de eventuele effecten van de ziekte op jullie relatie. Je behandeling kan bijvoorbeeld van invloed zijn op je seksleven. Praat samen over deze ongerustheid en vraag je arts om advies als er een probleem is waar je met z’n tweeën niet uitkomt.
• Ga conflicten niet uit de weg - als je onenigheid hebt, ga er dan niet over zitten piekeren. Probeer, nadat je bent gekalmeerd, de standpunten van de andere persoon te begrijpen. Als je er samen niet uitkomt, kun je eventueel een derde persoon inschakelen als bemiddelaar.
• Houd je familie op de hoogte – zelfs al woon je niet meer bij je familie, ze zullen nog steeds graag willen weten hoe het met je gaat, hoe je behandeling vordert en wat je plannen voor de toekomst zijn.
• Maak kennis met anderen – door te praten met buren of winkelpersoneel kun je zonder stress met mensen communiceren.
• Bereid je voor op gesprekken – het is niet eenvoudig om met mensen te praten als je niet weet wat je moet zeggen. Probeer een paar antwoorden klaar te hebben voor algemene vragen zoals: “Wat doe je zoal?”.

Omgaan met stigma’s en discriminatie
Een van de grootste uitdagingen waarmee je te maken krijgt bij het herstellen van schizofrenie is leren omgaan met de reacties van andere mensen. Er bestaat grote onwetendheid over geestesziekten in het algemeen en schizofrenie in het bijzonder. Omdat over de ziekte veel fabeltjes de ronde doen, hebben veel mensen het idee dat schizofreniepatiënten gevaarlijk, wild en onvoorspelbaar zijn. Dit kan ertoe leiden dat mensen met schizofrenie in een vicieuze cirkel van vervreemding en discriminatie terechtkomen. Vaak geldt dit eveneens voor hun familieleden. Stigma’s kunnen de belangrijkste oorzaak zijn voor sociaal isolement, onvermogen om werk te vinden, alcohol- of drugsverslaving, dakloosheid en opname in een inrichting, wat de kans op herstel danig verkleint.

Soms kun je het gevoel hebben dat er een muur staat tussen jou en de anderen.

Omdat stigma’s ontstaan in de gedachten van andere mensen, zijn ze vaak moeilijk te bestrijden. Er zijn echter een paar dingen die je kunt doen:

• Zorg dat je zo veel mogelijk te weten komt over schizofrenie, zodat je onjuiste ideeën kunt corrigeren aan de hand van harde feiten.
• Probeer de mensen om je heen te informeren over schizofrenie.
• Als je je stoort aan een onjuiste opvatting in een televisieprogramma of krantenartikel, schrijf dan een brief en leg uit waarom het niet klopt.
• Bestrijd discriminatie. Neem contact op met de vakbond als je te maken krijgt met vooroordelen op je werk. Dien een klacht in bij de directie van een bedrijf als je als klant wordt gediscrimineerd.